index
Belangrijk
Contact
Vrijwaring
Copyright
Adresgids

 

WWW.OVERLEDENENZORGPRO.NL

HET MENSELIJK LICHAAM NA OVERLIJDEN

Adipocerevorming

Adipocere = saponificatie = verzeping = lijkenwas

Adipocere is een natuurlijke vorm van ontbinding, waarbij (delen van) het lichaam behouden blijft. Adipocere is zeepachtig, wasachtig, en in sommige gevallen een kaasachtige substantie die uit het vet en zachte weefsels van een overleden persoon wordt afgeleid. Adipocere is een bijproduct van het natuurlijke proces van decompositie en kan zich in semi-vochtige of zeer natte milieu`s vormen, vandaar de relatieve termijnen van "droge" en "natte" adipocere.

Kleur: Adipocere kan een romige witte kleur, grijs, bruin, of een bijna zwarteachtige gloed van kleur hebben.

Geur: In een vroeg stadium verspreidt adipocere een scherpe geur gelijkend op ammoniak, hoewel dit moeilijk te onderscheiden kan zijn door de aanwezigheid van andere decompositiegassen zoals rottingsgassen en geuren die van de overledene zelf afkomstig zijn. Later kan adipocere kaasachtig geuren, of juist een zoete geur verspreiden. Ook is het mogelijk dat geurvorming niet aanwezig is.

Samenstelling: Bij verhitting smelt adipocere als plastic en kan zelfs verbrand worden. De vastheid van adipocere varieert. Het kan aanvoelen als een zeeptablet, halfzacht als een jonge Cheddarkaas en hard en korrelig zoals kaarswas.

Waar vormt adipocere zich?
Adipocere vormt zich in en op een dood lichaam bij gebrek aan vrije zuurstof maar ook in een nat, koel milieu, zoals een waterbegrafenis (een verdrinkingsslachtoffer bijvoorbeeld), een luchtdichte maar vochtige crypte, of een vochtig graf. Ongeacht kist, doodskist, of begrafenissluier is adipocerevorming mogelijk in een ondergrondse begrafenis. De mogelijkheid tot adipocerevorming verhoogt als de overledene geheel door een kist wordt omsloten. Een te zwaar lichaam bevat genoeg water voor adipocere om met vorming in een gesloten kist te beginnen. Ongeacht het teweegbrengende micro-organisme, is het eindresultaat algemeen gekend als "verzepende dode".

Pasgeborene
In de tragische omstandigheid van de dood van een pasgeboren zuigeling, kunnen de noodzakelijke bacteriën niet de tijd of de kans gehad hebben om in het spijsverteringssysteem van het kind te vestigen terwijl de pasgeborene in leven was. Daarom kunnen de overblijfselen van de pasgeborene het normale decompositiecyclus niet ingaan, maar zullen in plaats daarvan bijna direct in adipocerevorming overgaan. Wegens het extra vet dat een baby heeft, kan bijna elk deel van het lichaam van de pasgeborene omgezet worden in adipocere. Soms komt dit ook voor bij de lichamen van oudere kinderen en volwassenen.

Heiligen
In het verleden werden de doden, waarbij adipocerevorming had plaatsgevonden, beschouwd als heiligen. Het behoud van het lichaam was dan een heilig teken.

Start adipocerevorming
Normaal gesproken zal de zichtbare adipocerevorming ongeveer één of twee maanden na dood beginnen. Als dit proces doorzet zal de uiteindelijke voltooiing van adipocerevorming ongeveer twee jaar duren. Bij lichaamsdelen die ondergedompeld zijn in water kan adipocere zich zelfs binnen drie weken na overlijden vormen.

Eindstadium decompositie
De vorming adipocere is het eindstadium van decompositie voor het zachte weefselgedeelte van het dode lichaam, die om één of verscheidene redenen niet door bacteriën, insecten, of aaseters werden verbruikt.

Ontbinden en vergaan of adipocerevorming
Een overledene met een lichaamsmassa boven het gemiddelde zal of ontbinden en vergaan (verrotten), of zal in een stadium geraken van adipocerevorming (verondersteld dat er weinig of geen blootstelling aan lucht is).

Voorwaarden adipocerevorming
De sleutel tot adipocerevorming is; dat de bacteriën die het lichaamsvet in adipocere omzetten anaeroob zijn (zonder zuurstof kunnen leven of zuurstof niet kunnen verdragen). Deze bacteriën verteren lichaamsvet en geven als afscheiding adipocere en ammoniakgassen. Anaerobe bacteriën werken dus niet goed wanneer ze worden blootgesteld aan lucht, dit is dan ook waarom adipocere zich zelden op lichaamsdelen vormt die aan lucht worden blootgesteld.
Een andere belangrijke factor voor het vormen van adipocere is, dat de overledene niet toegankelijk is voor aaseters en insectenlarven. Adipocere zal zich niet vormen als de zachte weefsels reeds door andere organismen geconsumeerd zijn.

Welke weefsels
In alle zachte weefsels kan onder de juiste omstandigheden adipocerevorming plaatsvinden, met inbegrip van zachte orgaanweefsels zoals ogen, hersenen, lever, alvleesklier en het hart. Soms is zelfs tijdens een obductie in zieke zachte weefsels en organen, zoals de alvleesklier en de lever, vorming van adipocere waarneembaar. In dit geval zijn deze organen of gedeelten van deze organen weken of zelfs maanden vóór begin van de volledige dood van het lichaam begonnen met af te sterven. Vrijwel al het vlees in het dode lichaam kan worden omgezet in adipocere, zowel het vetweefsel als spierweefsel.

Vorming
Men heeft nog geen goed inzicht in het mechanisme achter dit "vorming" fenomeen. Onder andere is ook geen goed onderzoek gedaan naar het waarom adipocerevorming eerder plaatsheeft op lichaamsdelen die bedekt zijn met kleding en waarom synthetische materialen, zoals polyester meer de adipocerevorming bevordert dan natuurlijke stof zoals katoen.

Alkalische omgeving
De vorming van Adipocere is zeker mogelijk als sprake is van een “katalysator”, door één of andere soort van alkalische bron, zoals formaldehyde dat algemeen in het balsemvloeistof wordt gebruikt.

Moderne overledenenzorg
Mogelijk, onbewust, heeft het zogenaamde "moderne" balsemen en begraven in veel meer adipocerevorming geresulteerd dan anders het geval zou kunnen zijn geweest. Het gebruik van kisten onder de grond en bovengrondse tombes kan het vormen van adipocere ook verhogen, aangezien deze uitvaartmethoden aerobe bacteriën en insecten verhinderen hun levenscycli uit te voeren.

Heden
Op dit moment komt men tot de conclusie dat, vooral in landen waar gebruik wordt gemaakt van vormen van balseming en goede doodskisten, vele, zelfs mogelijk de meeste overledenen die de afgelopen eeuw zijn begraven zelfs nog intact zijn, wat dan is toe te schrijven aan adipocerevorming. Wat tevens bijdraagt aan de vorming van adipocere is dat veel grond, waarin overledenen worden begraven hoog alkalisch is. Een alkalische omgeving heeft dezelfde werking op het dode lichaam.

Verzeping
De vorming van adipocere wordt ook verzeping genoemd.

 

Naar het item "Het menselijk lichaam na overlijden"

Naar Startpagina overledenenzorgpro.nl